Ra đi và mang về... (2)

Vợ chồng và tài sản từ nước Mỹ

Đôi vợ chồng Minh - Quỳnh kiểm tra "lớp học điện tử" trong thư viện ĐH An Giang - Ảnh: N.V.T.H.

Tuoi Tre Online - Một trường mẫu giáo quốc tế đa ngôn ngữ đầu tiên cho trẻ em miền Tây, mô hình “lớp học điện tử” và hệ thống thư viện với mạng không dây (wireless) sẽ làm cho sinh viên ĐH An Giang trở thành nơi đầu tiên ở VN “sờ” tới cái laptop tại khuôn viên trường đại học của mình.

Đó là hai công trình đang được triển khai tại một trường đại học hết sức non trẻ của vùng ĐBSCL, tác giả là đôi vợ chồng du học sinh trở về từ nước Mỹ.

Giọt nước mắt nơi xứ người

Nửa đêm giữa trời Virginia, Quỳnh đứng khóc ròng nhìn Minh cặm cụi đẩy cây lau nhà trong dãy hành lang vắng tanh của ngôi trường trung học bốn tầng ở một thành phố nhỏ. Quỳnh đòi theo để coi công việc bán thời gian của chồng. Họ mới cưới nhau được một tháng và đưa nhau qua Mỹ theo học bổng tiến sĩ hóa mà Minh giành được. Đó là thời điểm của năm 1998.

Ba tháng trước, cứ tưởng đưa Quỳnh sang Mỹ hai người sẽ tiện tặn để cùng đi học và trông chờ kiếm thêm một học bổng nào đó. Cái sai lầm đó qua tới bên kia mới biết: muốn xin học bổng dễ nhất chỉ có tại VN chứ ở Mỹ thì... mò kim đáy biển. Chưa kịp ổn định, Minh lại đưa ra một quyết định: bỏ học bổng tiến sĩ hóa, chuyển sang tự túc học master công nghệ thông tin (CNTT).

Minh đã có hai lần thay đổi quyết định quan trọng: xong cử nhân ngành hóa của ĐH Bách khoa, học tiếp chương trình thạc sĩ hóa chỉ còn hai môn thi cuối thì bỏ ngang đi học CNTT vì... thích. Rồi cái hồ sơ thi tuyển học bổng có vẻ “nặng ký” với thành tích hóa học hơn và suất học bổng tiến sĩ rơi vào tay Minh qua ngành hóa.

Ba tháng trời thử cố gắng với những công thức hóa học lần nữa nhưng tiếng nói trong lòng Minh mạnh hơn: nó vẫn không thật sự là niềm đam mê. Minh đã từng bỏ bằng cấp thạc sĩ khi chỉ còn hai môn thi cuối thì sao lại phải bắt đầu với những năm năm ở nơi này?

Nhưng bỏ học bổng nghĩa là bỏ gần cả ngàn USD/tháng - nguồn tài chính quan trọng để tồn tại trên đất Mỹ? Những đêm thức trắng. Quyết định cuối cùng: chuyển về ĐH Strayer ở Virginia học ngành CNTT. Sẽ xả thân ra làm để kiếm tiền đi học cho bằng được.

Một tuần sau khi về Virgina, Minh thở phào khi tìm được công việc làm vệ sinh cho một ngôi trường trung học trong vùng với giá 8 USD/giờ, mỗi tuần làm bốn đêm, mỗi đêm năm giờ. Thời gian lúc ấy chật như nêm: 19g20 ra khỏi nhà đi làm đến 1g sáng mới về, học tiếp đến 4g thì ngủ.

9g tới trường học cả ngày ở đó, đến 5g thì đón Quỳnh cùng về. Những ngày còn lại trong tuần lại xin đi làm bồi bàn, ở nhà thì nhận thêm việc chế bản điện tử cho một xí nghiệp in người Việt, cuối tuần hoặc mùa hè thì xin được chân nướng thịt ở quầy thịt nướng cho một đoàn festival (một dạng “hội chợ”) của người Việt rong ruổi qua các nẻo đường nước Mỹ. Để nhận được 100 USD/ngày, Minh chọn vị trí khó nhất: đứng cạnh bếp lò nướng thịt khi nhiệt độ ngoài trời lên tới 40^OC.

Quỳnh học kế toán và xin được việc ở cửa hàng CD rồi làm thêm kế toán cho một công ty nhỏ. Thời gian trôi qua, những giai đoạn cực nhọc nhất cũng tạm lùi dần. Sau bốn năm, vợ có bằng kế toán, chồng lấy master ngành CNTT. Trước khi rời nước Mỹ, “quà tặng” của cuộc đời là bé Song Quê - cô bé quê gốc Cần Thơ nhưng mang quốc tịch Mỹ.

Trong quán cà phê trước cổng trường, Minh san sẻ thật lòng: “Nếu nói cơ chế hạn chế nhiệt huyết đóng góp của du học sinh trở về thì tôi đặt câu hỏi này: giả sử có một cơ chế thoáng như Đại học An Giang thì mọi người có cùng về hay không? Suy cho cùng, một số anh chị đi học nước ngoài về có khi cũng đặt ra nhiều tiêu chuẩn lắm. Riêng tụi tôi thì tại ước muốn của mình quá mạnh, muốn làm tất cả, thể nghiệm tất cả những gì mình học được trên quê hương mình - nó mạnh tới mức khiến mình có thể thức từ đêm này qua đêm khác vẫn thấy hình như là chưa đủ thời gian...” Và anh gửi một lời: “Thầy Xuân đã mở một cánh cửa cho chúng tôi và những ai tâm huyết - vậy thì - mọi người cứ cãi nhau về cơ chế, bây giờ khi nó không cản trở nữa, nó cho người ta làm tất cả... liệu mọi người sẽ về chứ?”.

Dự án mầm non trong trường đại học

“Làm cực, học cực, nhưng thú thật, cảm giác khó tả nhất là khi xách vali lên máy bay về lại quê nhà. Sướng nhất và lo nhất: về sẽ làm gì bây giờ? Mặc dù trong đầu cả hai đứa chưa hề có từ ở lại”.

Đó là tâm trạng của đôi vợ chồng sau bốn năm du học. Cảm giác ấy chấm dứt trong một dịp rất tình cờ: mồng 4 tết, trong một quán nem nướng ở Cần Thơ, họ gặp giáo sư, tiến sĩ Võ Tòng Xuân. Hai vợ chồng đến chào và thông báo với thầy mình vừa đi học ở Mỹ về. TS Xuân hỏi gọn: “Rồi các em định làm gì?”. Đáp: “Chưa có chỗ làm, thầy ơi!”. “Tới nhà thầy chơi đi”.

Tại nhà thầy, đôi vợ chồng trẻ kể với thầy những dự định về một trường mầm non quốc tế, về những ứng dụng hiện đại của CNTT vào môi trường giáo dục đại học... Thầy nghe và bảo: “Thôi thì mấy đứa có lòng, về Đại học An Giang với thầy, trường mới lập, còn nghèo nhưng thầy trò mình làm được nhiều điều tâm huyết”.

Tháng 3-2003, hai vợ chồng đưa cô con gái về tới Long Xuyên. Thầy Xuân và hiệu phó Lê Minh Tùng (hiện giờ là phó chủ tịch tỉnh) bỏ một cuộc họp ở tỉnh để đón hai vợ chồng và đưa vào ngôi nhà nhỏ của trường, nói chân tình: “Đây là nhà của hai em!”. Vậy là sau bốn năm từ nước Mỹ, họ về lại ngôi nhà nhỏ để bắt tay vào những dự án lớn của mình.

Sau đó là những chuyến đi liên tục của Quỳnh từ California tới Oakland (Mỹ), tới Thái Lan, Singapore... “Tôi và thầy Xuân thống nhất với nhau một điểm: thử bắt đầu bằng một việc cụ thể và quan trọng nhất trong hệ thống giáo dục của mình - giáo dục mầm non. Ở Mỹ, Singapore... chỉ những cử nhân mới được đứng lớp mầm non.

Và điều kiện bắt buộc là phải được cấp chứng chỉ về giáo dục mầm non dù cho anh có bằng tiến sĩ cũng vậy”. Quỳnh dừng thật lâu trước buổi học của trẻ con các trường Saint Michel, Siam... (Thái Lan) khi người ta dạy lập đi lập lại cùng một bài học cho trẻ nhỏ bằng ba thứ ngôn ngữ: tiếng Anh, tiếng Pháp, tiếng Thái...

Họ đã tạo ra một môi trường tiếp nhận kiến thức và giao tiếp chứ không chỉ dạy tiếng. Người Thái đã làm rất lâu rồi và Quỳnh gặp tại Mỹ những bạn người Thái rất giỏi kể rằng họ đã học trường quốc tế ở Thái Lan theo cách đó.

Vậy là cặm cụi ngồi viết đề án, liên hệ các tổ chức phi chính phủ cho các chuyến tham quan, chuẩn bị nguồn nhân lực của một ngôi trường mầm non quốc tế sẽ mở ngay trong Đại học An Giang. Ngôi trường đã hoàn tất bản thiết kế. Một mô hình đào tạo trọn gói hiện đại và đầy tham vọng của miền đồng bằng này.

Và lớp học điện tử ở đồng bằng

Với môn tiếng Anh chuyên ngành kinh tế, Quỳnh chỉ phải lên lớp khoảng 40%, thời gian còn lại dành cho công việc khác: ra bài tập, thảo luận, tranh luận... tất cả diễn ra trên mạng, trong chương trình của Quỳnh. Đó cũng là nội dung lớp học điện tử của Minh. Điều chủ yếu của nó là tạo mối liên kết: ở đó, tiến trình giáo dục không có thời gian gián đoạn.

Người ta có thể gặp trên “lớp học ảo” những chủ đề tranh luận giữa sinh viên và giảng viên, giữa sinh viên với nhau hay đơn giản hơn, một câu hỏi: “Thầy ơi, chừng nào thi lại môn của thầy?”. Đây là một chương trình quản lý môn học và được thiết kế như một “trang web sống” mà các giao dịch liên tục diễn ra.

Có lẽ cho tới hiện giờ, xét tính hiệu quả và qui mô thì “lớp học điện tử” đang là “hàng độc” mang lại hiệu quả thật sự cho môi trường giáo dục hiện đại của một ĐH tỉnh lẻ còn trẻ măng như ĐH An Giang. Chỉ sau một năm, có 10% giảng viên tham gia sinh hoạt, giảng dạy trên “lớp học điện tử” này.

Phần thứ hai song song là giáo trình điện tử của giáo viên: 183 giáo trình yếu lược, 75 giáo trình hoàn chỉnh đã được đưa vào lớp học. “Mọi chuyện không phải là dễ vì đụng phải thói quen cùng quá trình tiếp cận có hạn đối với CNTT, nhưng trường đã hỗ trợ tôi bằng chính... nghị quyết Đảng bộ nhà trường.

Tháng 3-2003 tôi về, tháng 8-2003 Đại hội Đảng bộ và tôi (chưa phải là đảng viên) được xuất hiện để báo cáo kế hoạch về “lớp học điện tử” và giáo trình điện tử. Nghĩa là nhà trường đã “chơi hết mình” với những ý tưởng mới của mình” - Minh kể.

Công việc tiếp tục của anh hiện nay là xây dựng “thư viện điện tử” cho trường. Minh cũng sẽ trở lại với dự án trang web “Elangviet.net” như một cổng thông tin về nông nghiệp với cả hệ thống giúp đỡ người nông dân “định bệnh” cho hoa màu, dự đoán xu hướng giá nông sản “thật nhất” thông qua các dữ liệu lưu trữ giá thị trường...

Mấy ngày nay, Minh chạy lên chạy xuống TP.HCM cho dự án thư viện điện tử di động - một dự án khá tiên phong của Đại học An Giang: lần đầu tiên sẽ có mạng wireless (mạng không dây) trong khuôn viên trường đại học. SV có thể mượn những chiếc laptop tra tìm thông tin hoặc lên lớp học ảo. Dự án đang chạy và Đạm Phú Mỹ sẽ là nhà tài trợ.

Trong câu chuyện trở về này, một người thầy đã được nhắc đến với lòng kính trọng - người đã mở cánh cửa để đón nhận tấm lòng và tri thức của bao bạn trẻ. 35 năm trước ông cũng là một người trở về, cố gắng để “nhân mình ra” cho đất nước này...

NGUYỄN VĂN TIẾN HÙNG

(source: http://www.tuoitre.com.vn/Tianyon/Index.aspx?ArticleID=123683&ChannelID=89)

Ra đi và mang về...(1)

“Lắng nghe đất nước, kết nối năm châu”

Phùng Tiến Công trong ngày nhận bằng tốt nghiệp ở ĐH Queensland

Tuoi Tre Online - Những nhân vật chính trong loạt bài này là những du học sinh đã chọn lựa con đường quay trở về Tổ quốc từ một nền giáo dục phát triển ở một quốc gia giàu có và hiện đại nào đó.

Tài sản họ mang về không phải là những đồng tiền hay cái “tây học” mà điều chính yếu là những ý tưởng mới, những tư duy mới, những công nghệ mới...

Cậu bé, con của một người công nhân lò gạch, sinh ra và lớn lên bên bờ suối của một xã vùng cao miền Sơn La, cạnh những bản làng người Thái. Làm đủ mọi việc: chăn trâu, mò cua, bắt ốc và từng phải ăn rau thay bữa cơm trắng thường ngày...

Ấy thế mà đi du học một ngành hiện đại và trở về, làm “ông chủ” của một ngôi nhà âm nhạc trong thế giới đường truyền, tập hợp mọi người cho ý tưởng: “Lắng nghe đất nước, kết nối năm châu”.

Phùng Tiến Công như một điển hình của thế hệ 8X lớn lên từ những khốn khó nơi vùng sâu xa...

Tạo ra thế giới cho mình

Lần đầu gặp Phùng Tiến Công, nói chuyện cả tiếng đồng hồ vẫn chưa biết anh chàng này là dân du học vừa trở về từ Úc. Người ta ít để ý nếu anh xuất hiện giữa đám đông. Có chăng thì đó là một chàng trai có bộ dạng của dân tỉnh lẻ, nhỏ con, đen đúa, nói chuyện rất lanh.

Gặp rồi mới biết, biết tới một lúc nào đó bạn sẽ thấy rằng mỗi khi Công nghiêm mặt lại, tập trung ánh nhìn vào bạn, mắt to lên, ấy là lúc anh ta sắp đưa ra một ý tưởng mới hay ít ra một nhận xét khiến bạn sẽ giật mình.

Ghé nơi làm việc, tạt qua căn gác trọ... thể nào cũng gặp vài quyển sách nói về chuyện... làm giàu. Ngồi uống một chai bia, bất chợt im lặng và Công sẽ đọc cho bạn nghe thơ. Một thứ thơ tâm sự chứa đầy da diết và mượt mà tình cảm.

Sinh năm 1981, học trường làng cho đến hết năm lớp 9, Công được một người cô đưa về thị xã nuôi cho ăn học. Tới đó mới biết thế nào là điện đóm, tivi, văn minh phố phường.

Hãy nghe cách tính toán của Phùng Tiến Công ngày còn học trường làng: “Mỗi buổi đi học mang theo một quả trứng gà sẽ đổi được một cái bánh nướng và một cốc nước; mang theo một viên gạch nung đến bán cho một gia đình đang xây nhà trước cổng trường sẽ được 50 đồng/viên, mười viên đổi được một cái bánh nướng”.

Suốt năm năm tiểu học, mỗi ngày cậu nhóc con phải đi 5km đến trường. Một buổi học, một buổi quảy chú em 2 tuổi đi chăn năm con trâu cho xí nghiệp gạch, bữa nào không chăn trâu thì coi có ai làm gì đấy, bốc vác ít đá gạch, hay mót ngô, đào măng... đem tí cái ăn về phụ cha mẹ...

Lên cấp III, mỗi tháng muốn về nhà phải quảy bị cuốc bộ 10km. Rồi sang Úc học bốn năm và mang tấm bằng kỹ sư sinh - tin học cùng hàng loạt giải thưởng trở về TP.HCM làm giám đốc FPT Music - vẫn gầy và đen, ở căn gác trọ chừng bốn, năm mét vuông cạnh khu sân bay.

Sáng đến công ty, tối mịt trở về, mở cái cửa sổ ngửa nghiêng ngắm nhìn bầu trời và trong đầu hiện ra hàng trăm dự định biến những phần khác của thế giới thành một mối liên kết tình cảm nào đó với cánh tay âm nhạc của mình.

Một Phùng Tiến Công cứ lắc lư linh động, khi ở Hà Nội, lúc ở TP.HCM, khi đang thương lượng mua bản quyền âm nhạc ở đâu đó. Mấy tháng trước, phần dịch chuyển còn phải nhờ hẳn một cô bạn gái chở đi bởi Công vẫn chưa quen được với thế giới ồn ã và chật chội “kiểu Sài Gòn”...

Công có xu hướng biến thế giới chung quanh thành một cái gì đó liên hệ với mình, thuộc về mình nhiều hơn. Mới vừa sang Đại học Queensland, trong sự choáng ngợp trước một đất nước mới lạ, có hai sự lựa chọn: hòa tan vào tập thể cho giống mọi người ở cái thế giới phát triển hay cùng những người chung quanh mình tìm cách tạo ra một môi trường phát triển cho chính mình.

Và Công đã chọn lựa, đã khẳng định được chính mình: năm 2000, nhận học bổng toàn phần của Chính phủ Úc (AusAID) sang Queensland học ngành công nghệ sinh học.

Năm 2001, giành giải ba cuộc thi “Trí tuệ VN” với phần mềm nghe nhạc Vietkar, chuyển sang học ngành công nghệ sinh - tin học (bioinformatics). Năm 2002, giành giải vàng công nghệ thông tin & truyền thông châu Á - Thái Bình Dương với bản phát triển của Vietkar thành Vietnam Audio.

Năm 2004 về nước chuẩn bị mọi điều kiện để 2005 nhacso.net ra đời và Phùng Tiến Công trở thành giám đốc FPT Music, và chỉ trong vòng chưa tới một năm Công có trong tay trên 1 triệu lượt khách hàng.

Nghĩa là năm năm thay vì chấp nhận một hành trình: học hành, việc làm và trở thành một công dân ở một quốc gia phát triển thì Phùng Tiến Công có lối đi riêng, con đường riêng, thế giới riêng... kết nối vào âm nhạc, truyền thông và những phương tiện mới nhất có thể đẻ ra tiền và sánh vai thiên hạ trong tương lai.

Làm một người Việt chủ động...

“Nhìn ra bên ngoài, mọi thứ giống như là thế giới đã làm hết rồi. Chỉ có công nghệ thông tin và những ứng dụng truyền thông của nó thì thế giới đi cách đây năm bảy năm và không có lý do gì để ngăn cản người Việt mình đuổi kịp và sánh ngang hàng cùng họ.

Những “đại gia” truyền thông trong khu vực nằm sát cạnh ta là Thái Lan, Hong Kong lớn mạnh từ những điều tưởng như đơn giản nhất và sau đó nhanh chóng thu gom thế giới lại chung quanh mình.

Thời đại của Internet và thế giới ảo, cơn sốt của log với nhu cầu “cá thể hóa” tối đa bản sắc cá nhân trong xu hướng toàn cầu na ná nhau với tất cả mọi vật, mọi người. Ở đó, ai nắm bắt và khơi gợi được nhu cầu, đáp ứng được tiếng nói riêng giữa những cái chung choáng ngợp, người đó sẽ tìm ra lối đi cho chính mình.

Tôi đang nói cách giải quyết vấn đề, nhiều lúc tưởng chúng ta bí lối. Tôi đi mua bản quyền âm nhạc, người ta ngạc nhiên bởi chưa thấy một ai đi làm việc lạ lùng: mua bản quyền và tung lên mạng những tác phẩm âm nhạc giữa cái thế giới mà một đĩa nhạc gốc không thể sống nổi với nạn sao chép đang được ngang nhiên bày bán giữa trăm ngàn shop CD ngoài đường.

Gần như ai cũng biết và lắc đầu trông vào một tương lai, nhưng nếu không xắn tay áo lên, cái tương lai ấy bao giờ mới đến?

Ở một góc độ nào đó, giả tưởng như thế này: thay vì gào lên hoặc tìm cách cấm đoán hay dẹp tiệm những cửa hàng băng đĩa lậu, sao người ta không nghĩ đến một ngày nào đó biến hàng ngàn cửa hàng có sẵn ấy thành một vệ tinh nhỏ trong hệ thống phát hành rộng lớn và chính thống của mình? Tôi chọn lối tư duy theo kiểu đó”.

Công nói, sau một lúc im lặng, tập trung ánh nhìn vào người đối diện. Tốc độ tư duy của chàng giám đốc nhacso.net này có lẽ cực nhanh và quyết đoán.

Tài sản hiện giờ của Công là trên 18.000 bản nhạc số được “phát hành” với bản quyền chính thống, một đội ngũ những cộng sự thuộc thế hệ 8X - trẻ, trình độ giỏi “cấp... quốc gia” và có những ý tưởng táo bạo, “chịu chơi”... đang hợp tác với nhau.

Một căn gác trọ nhỏ xíu, một gia đình với bố mẹ vẫn ở quê Sơn La và hẳn là tiền bạc mà chàng giám đốc 24 tuổi đang “thống trị” một lĩnh vực mới toanh này mang về cho bố mẹ mình chưa được là bao, chưa giống như sự trông đợi của chòm xóm láng giềng về một cậu Phùng Tiến Công “đi học tây về”.

Nhưng Công bật cười mỗi khi nhắc chuyện tiền nong và hình như Công cũng chưa cần nhiều lắm tiền bạc bởi anh có một tài sản là mảnh đất mới, cái vốn học từ nước ngoài được mang về VN và thỏa sức cày bừa nó.

Công còn có quá nhiều dự định để làm, nhiều ý tưởng để thăng hoa cùng đồng nghiệp. Công quí họ, cảm thấy chưa đủ với những lời khen mình dành cho họ, nhưng đó là những người - Công biết - sẵn sàng xả thân với mình trong những thử nghiệm mới sau này. “Tôi tự hào và sung sướng vì được chủ động làm, được làm việc cùng nhiều người giỏi, được trao quyền và trao tiền để thực hiện những ước mơ...”.

Giờ, thú giải trí thèm khát nhất của Công vẫn là “đội một chiếc mũ lá, khoác mảnh áo sờn, xắn quần lên và vác mớ cần câu ra suối cùng một người bạn thân, giữa những ngút ngàn màu xanh của núi đồi, thung lũng...”.

Nhưng Công vẫn đang phải ở chốn đô thị cùng với “nhạc số chấm net” bay đi khắp mọi miền, qua năm châu, bốn biển. Nhạc Việt xóa hết mọi cách ngăn, mọi ranh giới bất đồng, mọi đơn độc hay tủi buồn nơi xứ lạ, quê người nào đó.

Tôi nghĩ tới một đêm của Phùng Tiến Công với những đĩa nhạc, những quyển sách và ý tưởng luôn “nhúc nhích” trong đầu: “Tôi muốn làm một người Việt chủ động. Và ở một phía nào đó của vòng trái đất, trong đêm đầu năm, ai đó mail về: Cảm ơn bạn, mấy chục năm rồi tôi mới nghe được những bài hát từ VN mình. Cảm thấy như kết nối được với quê nhà!”.

Những lời thì thầm cứ vang lên như thế...

Sau bốn năm du học, họ trở về quê nhà, về lại ngôi nhà nhỏ để bắt tay xây dựng một dự án lớn ngay tại đồng bằng sông Cửu Long: một mô hình giáo dục mầm non hiện đại và một hệ thống thư viện điện tử với mạng không dây...

NGUYỄN VĂN TIẾN HÙNG

(source: http://www.tuoitre.com.vn/Tianyon/Index.aspx?ArticleID=123477&ChannelID=7)

Một lời cảm ơn từ đáy lòng sâu thẳm

Tuoi Tre Online -

Cái giá lạnh của xứ người dường như càng làm cho con thấy nhớ nhà da diết. Ở nhà giờ này chắc cũng lạnh lắm phải không ạ?

Con đang tưởng tượng xem mẹ mặc chiếc áo lông con tặng hồi tết năm ngoái có vừa và đẹp không? Con tưởng tượng ra khuôn mặt rạng rỡ và tự hào của mẹ khi mặc chiếc áo con gái tặng! Con biết, bố mẹ thương và lo cho chúng con nhiều lắm, và cũng tự hào về chúng con nhiều lắm...

Con nhớ khi còn học Đại học, mỗi khi anh em con về nhà, là mỗi khi bố mẹ thở dài lo lắng. Bởi mỗi lần chúng con về là mỗi lần nỗi lo cơm áo lại hằn lên nét mặt của bố mẹ. Bố cặm cụi sửa đồ cho khách, mẹ tảo tần sớm hôm với ruộng nương, chạy chợ để chắt chiu từng đồng cho chúng con ra Hà Nội ăn học.

Nhớ những khi hè về, con về nhà và cùng mẹ đèo gạo đi bán, hàng xóm trêu con đi học Đại học mà sao vẫn phải làm hàng sáo theo mẹ, mẹ vẫn mỉm cười khoe: nó còi thế nhưng đèo gạo khỏe lắm, leođược lên xe là chạy băng băng nhanh hơn cả mẹ, mỗi tội mấy lần bị bệnh càng vì đèo nặng quá. Mẹ cười giòn mà giấu nỗi buồn xa xăm!

Và nhớ cả khi mẹ phải chạy chợ cho kịp phiên, con một mình ra đồng cấy, nhìn lũ đỉa bơi ngoe nguẩy trên ruộng, con bịt kín chân rồi mà vẫn không dám lội xuống ruộng vì sợ đỉa, nước mắt lưng tròng mà không biết phải làm sao!

Nhớ cái mùa hè khắc nghiệt ấy, mỗi bữa cơm chúng con ăn chan đầy nước mắt với nỗi tủi nhục khôn cùng, muốn xin được ra ngoài mà không cất nỗi lên lời. Bố mẹ vẫn cắn răng chịu đựng người ta trì triết cho chúng con tiếp tục được ở nhờ để học nốt mấy năm Đại học, thực hiện ước mơ cháy bỏng của mình.

Con nhớ khi sáng ra thức dậy, mẹ lại gọi chúng con dậy như gọi đò, trong khi lũ con gái của mẹ lại nằm bên trong khúc khích cười thích thú. Mẹ chẳng giận vì thương con gái mình thức khuya học bài, nay mới về quê nghỉ ngơi thư giãn. Giờ đây, khi đã ở cách xa hàng ngàn cây số, con lại thèm được mẹ gọi con dậy vào mỗi sáng, thèm được bị mẹ mắng, thèm cả được mẹ dí dí cái tay cốc đầu con.

Con thèm cả bữa cơm với tôm riu chan canh rau muống, thèm bữa cơm rang cá mắm mẹ mua, thèm cả bữa cơm riêu cua với quả dọc mẹ nấu, thèm cả vòng tay mẹ ôm khi con ngủ.

Anh em chúng con đã trưởng thành, nỗi lo cơm áo gạo tiền đã nguôi dần trên gương mặt của bố mẹ và thay vào đấy là nét mặt rạng ngời đầy tự hào về con cái. Nhưng con biết, chúng con vẫn thiếu với bố mẹ rất nhiều, thiếu cả lời cảm ơn muốn cất lên từ đáy lòng sâu thẳm...

Cảm ơn bố mẹ và yêu bố mẹ nhiều lắm!

Nếu có thể, cho con một điều ước, Mẹ cha ơi, xin mãi mãi bên con...

Seoul

NGUYEN LUYEN

(source: http://www.tuoitre.com.vn/Tianyon/Index.aspx?ArticleID=117063&ChannelID=194 )

Bước qua nghịch cảnh

(From Tuoi Tre Online)

Từ trái sang: Ông Ngữ (trái) đang ngồi nghe hai con Nguyễn Hữu Nhâm, Nguyễn Hữu Ất "đọc sách" bằng chữ nổi

TT - Với họ, cuộc sống tưởng chừng như chấm hết khi người cha, hai con trai và đứa cháu nội đều mù lòa. Vậy mà trong căn nhà xiêu vẹo, dột nát ấy những con người bất hạnh vẫn dìu dắt nhau ra khỏi nghịch cảnh cuộc đời...

Nỗi đau xé lòng của người dân công mù

Màn đêm buông xuống, cả xóm 6, xã Quỳnh Giang, Quỳnh Lưu, Nghệ An đã lên đèn nhưng căn nhà bé tẹo của ông Nguyễn Hữu Ngữ vẫn tối đen như mực. Cả nhà này có ai thấy ánh sáng đâu mà mở đèn.

Ông Ngữ tần ngần kể lại câu chuyện đời mình: “Tôi cũng từng thấy ánh sáng như anh đấy, vậy mà lên 13 tuổi thì mắt cứ mờ dần và bị mù hẳn khi vừa bước sang tuổi 15. Ban đầu thì hãi hùng lắm, chỉ muốn chết cho xong, nhưng dần dần tôi nghĩ còn chân còn tay thì còn phải giúp ích cho đời...”.

Đó là những năm 1970, không quân Mỹ đánh phá miền Bắc vô cùng ác liệt, khắp làng quê Quỳnh Lưu đâu đâu cũng có người bị thương, người chết, nhà cháy, nhà sập. Trai tráng đều ra trận, phụ nữ, người già cũng xung vào dân công.

“Mình là con trai làm sao ngồi yên được. Người sáng làm nhiều, mình mù thì cũng ráng làm bằng nửa người ta cũng được” - ông Ngữ kể. Ông nhờ người dẫn lên huyện đội và ngồi lì cả tuần để xin bằng được vào đội dân công.

Khi khuân vác đồ đạc, khi cõng thương binh... Ban đêm khi cả đội dân công nghỉ thì ông Ngữ hì hục đào hầm, đắp lũy chống bom cho người dân. Ông đã từng được tuyên dương trên chiến lũy vì với sức người mù mà ông lao động còn hơn cả người sáng mắt...

Chiến tranh kết thúc, ông Ngữ vẫn không chịu rời dân công, ông xung phong đi đào kênh, làm các công trình thủy lợi ở khắp các huyện vùng xa của tỉnh Nghệ An.

Nghị lực phi thường của người thanh niên khiếm thị đã làm cô gái dễ thương nhất đội dân công nhưng bị tật điếc bẩm sinh Bùi Thị Thắng đem lòng cảm mến, yêu thương. Đám cưới của đôi vợ chồng khuyết tật ấy được đồng đội tổ chức ngay trên bờ kênh thủy lợi vừa hoàn thành.

Những đứa con kháu khỉnh lần lượt chào đời. Nhưng đôi vợ chồng trẻ chưa kịp nở cụ cười trọn vẹn thì bi kịch khủng khiếp ập đến: hai người con trai Nguyễn Hữu Nhâm, Nguyễn Hữu Ất lần lượt mắc căn bệnh giống như cha - tắt dần ánh sáng!

Quyết không để các con phải sống trong bóng tối như mình, ông Ngữ bán tất cả những gì có được để chạy thuốc cho hai con nhưng bệnh tình ngày càng nặng và cả hai cậu con trai đều mù hẳn khi mới tập tễnh biết đi.

Người dân Quỳnh Giang cho đến giờ vẫn không quên hình ảnh cay đắng tột cùng: ngày ngày người cha mù bỏ hai đứa con mù lòa vào thúng để gánh ra cửa hàng lương thực của thị trấn để chúng mò mẫm lăn lê quanh thúng, còn ông xin vào bốc vác thuê tự mưu sinh chứ quyết không chịu đi ăn xin...

Từ trái sang: Hai anh em Ất, Nhâm luyện tập đàn organ

Vượt lên số phận và bi kịch thứ tư

Năm 10 tuổi, Nguyễn Hữu Nhâm đã biết chống gậy dò đường dẫn em trai đến trường dành cho người khiếm thị tỉnh Nghệ An cách nhà đến 60km.

Với tính cách mạnh mẽ như người cha mù lòa, hai anh em Nhâm, Ất đều là những học sinh xuất sắc nhất của trường khiếm thị và thông thạo đến chín loại nhạc cụ như mandolin, guitar, đàn bầu, organ, trống... Không chỉ học giỏi, hai anh em còn biết tự mưu sinh.

Cứ hết giờ học, hai anh em lại tay đàn, tay gậy lần dò đến các cơ quan, trường học, đám cưới, đám tiệc phục vụ văn nghệ. Kiếm được chút đỉnh tiền là họ đều gửi ngay về quê nhà phụ cha mẹ lo cho gia đình. Nhâm bảo: “Bố, mẹ em đều tật nguyền, cả đời cơ cực vì chúng em, em luôn bảo Ất phải ráng học, tự lập để còn phụ cha mẹ...”.

Sau khi tốt nghiệp trường khiếm thị của tỉnh, Nhâm tình nguyện đi làm thầy giáo ở Quỳ Hợp, cách xa nhà gần 100km. Ngày ấy Nhâm tự nhủ: “Không chỉ đi làm tự lập, tôi còn muốn đi xa vùng đất mà người ta cho rằng bị nhiễm chất độc do bom Mỹ - nguyên nhân làm cha và hai anh em bị mù”.

Năm 2002 Nhâm kết hôn với một thôn nữ thuần hậu ở Quỳ Hợp. Tưởng chừng như sự oan nghiệt đã kết thúc khi cậu con trai đầu lòng của Nhâm ra đời. Nhưng rồi điều khủng khiếp nhất ám ảnh cả cuộc đời cha con ông Ngữ lại giáng xuống đầu gia đình này: đứa bé chấp chới trước ánh sáng ban ngày và rồi chìm sâu vào bóng tối đen kịt.

Vị bác sĩ lắc đầu buồn bã: “Cháu mù thật rồi!”. Đứa bé chỉ mới 2 tuổi nằm lăn trên sàn, hai tay cứ đưa về phía trước như muốn tìm một chút ánh sáng...

Chưa nguôi với nỗi đau tột cùng thì Nhâm nghe tin em Ất đã thôi học ở trường khiếm thị vì người ta không mở lớp cao hơn. Tức tốc đón xe đò trở về quê, Nhâm nắm tay em và hỏi trong nước mắt giàn giụa: “Nếu anh xin cho em đi học với các bạn sáng mắt, em có học được không? Tại sao anh em mình cứ bị cái bóng tối khủng khiếp bao quanh, cứ tự tin xem như mù là một cơn mê thôi em ạ, rồi em cũng sẽ vượt qua số phận này”. Ất không nói, chỉ khóc và gật đầu.

Chỉ sau một năm học chung với học trò sáng mắt, chú bé Ất mù lòa đã được xếp loại học sinh giỏi, đi thi học sinh giỏi cấp huyện khối lớp 9. Học càng lên cao, người ta lại càng thấy nghị lực phi thường của Nguyễn Hữu Ất.

Năm học 2004-2005, Ất lại tiếp tục đạt danh hiệu học sinh giỏi với nhiều môn như văn, toán, tiếng Anh... đều đứng nhất, nhì lớp. Cô Lê Thị Thanh Tâm, giáo viên chủ nhiệm lớp 11 của Ất, rất tự hào về cậu học trò khiếm thị của mình: “Chúng tôi không thể hiểu, tất cả các môn học Ất không thể nhìn trên bảng, không thể tham khảo sách vở mà chủ yếu chỉ ghi chép bằng trí nhớ và trí nhớ thật tuyệt vời.

Những bài kiểm tra một tiết Ất trả lời miệng cho thầy cô chỉ chưa đến 15 phút. Không chỉ là học sinh giỏi của trường dành cho người sáng mắt, Ất còn đoạt nhiều giải thưởng trong cuộc thi “Tìm hiểu 990 năm Thăng Long - Hà Nội”, giải nhất cuộc thi tìm hiểu “Sự ra đời và phát triển của Đài Phát thanh tiếng nói quốc tế Trung Quốc”, giải khuyến khích trong cuộc thi “An toàn thực phẩm” do Đài Tiếng nói VN tổ chức… Ất cũng là một trong mười gương mặt trẻ xuất sắc nhất huyện Quỳnh Lưu do thanh thiếu niên địa phương bình chọn.

Ước mơ của cậu học trò khiếm thị này là sẽ thi đậu vào khoa toán - tin học Trường đại học Sư phạm Hà Nội để đào sâu vào lĩnh vực tin học mà cậu rất yêu thích. Học giỏi là vậy mà mỗi khi về nhà Ất lại chống gậy tìm ra ruộng để giúp mẹ làm việc đồng áng...

Tiếng đàn organ trong ngôi nhà xiêu vẹo, tối tăm của ông Ngữ vẫn vang lên một cách điêu luyện, Ất vừa ngồi đàn vừa nói: “Em tập lại để ngày mai đi phục vụ đám tiệc, nhà cũng đang cần tiền, mẹ lại ốm nên phải đi kiếm thêm thôi ạ”.

Ông Ngữ đã thôi không rơi nước mắt với câu chuyện bi kịch của gia đình mình, ông bảo: “Thấy mấy cháu nên người tôi mừng lắm, cả thằng cháu đích tôn nữa, mù mà khôn lắm, ít khi nào đi bị đụng đầu, nó có sự phán đoán giống cha nó vậy. Cứ tưởng đời mình phải lầm lũi đi mãi trong đêm đen, vậy mà bây giờ tôi đã thấy ánh sáng rồi đấy anh ạ!”...

VŨ BÌNH

(source: http://www.tuoitre.com.vn/Tianyon/Index.aspx?ArticleID=117353&ChannelID=89)